Theo BS.CKI. Trần Thị Ngọc Anh - Khoa Nội tiết, bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) nếu chiều cao của bé tăng chậm hơn 4-6cm/năm nên cho bé thăm khám sớm để tìm căn nguyên. Nếu do thiếu
hormone tăng trưởng
thì cần được điều trị kịp thời vì qua tuổi dậy thì, chẳng thể điều trị bổ sung hormone được nữa.
liên quan đến vấn đề phát triển chiều cao của trẻ, đặc biệt là những ảnh hưởng do thiếu hormone tăng trưởng, BS. Ngọc Anh, Khoa Nội tiết, bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM), có một số san sẻ để giúp các bậc phụ huynh hiểu đúng về bệnh lý tương đối khó nhận biết này.
BS.CKI. Trần Thị Ngọc Anh - Khoa Nội tiết, bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM)
Thưa thầy thuốc, trong bít tất các tuổi phát triển chiều cao của trẻ, tốc độ tăng trưởng chiều cao ở tuổi nào vượt trội nhất, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý?
Tăng trưởng chiều cao của trẻ được chia thành nhiều giai đoạn, trong đó có hai tuổi sự tăng trưởng chiều cao diễn ra vượt trội là từ 0-3 tuổi và từ 10 tuổi đến tuổi dậy thì. Dù nhanh hay chậm thì tuổi tăng trưởng nào cũng quan yếu và phụ huynh luôn cần quan hoài đến chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, thể dục thể thao của bé.
Tuy nhiên, thường nhật, từ 4 tuổi trở đi, phụ huynh cần để ý nhiều hơn đến tốc độ tăng trưởng chiều cao của trẻ. Nếu chiều cao của bé tăng chậm hơn 4-6cm/năm hoặc chiều cao của bé luôn nằm gần đường cong thấp nhất so với độ tuổi (theo biểu đồ theo dõi chiều cao) nên cho bé thăm khám sớm để tìm duyên cớ.
Nếu chiều cao của bé tăng chậm hơn 4-6 cm/năm, phụ huynh nên cho bé thăm khám sớm để tìm nguyên do.
Vậy đâu là những yếu tố chi phối hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của trẻ?
Có nhiều nguyên tố chi phối sự phát triển chiều cao của trẻ như: di truyền, dinh dưỡng, môi trường sống, chế độ sinh hoạt thể dục thể thao và hormone tăng trưởng (GH), trong đó nguyên tố di truyền là chẳng thể đổi thay được. Riêng tỷ lệ thiếu GH ước lượng chỉ chiếm khoảng 1/4.000 - 1/10.000 trẻ nhưng đây là một trong những duyên do quan trọng dẫn đến chậm tăng trưởng ở trẻ nít.
Trẻ chậm cao do thiếu hormone tăng trưởng có diễn tả gì đặc biệt bên ngoài để có thể nhận biết không thưa bác sĩ?
hồ hết trẻ chậm tăng trưởng chiều cao thuần tuý thì biểu hiện bên ngoài không có gì đặc biệt ngoài việc bé không tăng hoặc có tốc độ tăng chiều cao chậm. Đối với trẻ thiếu n GH nặng có thể có những diễn đạt như giảm sản vùng mặt giữa (tạo nên gương mặt giống búp bê), thuộc cấp nhỏ, bộ phận sinh dục nhỏ ở nam... Thể nhẹ hơn ở thiếu GH thường chỉ biểu thị qua chiều cao thấp so với tuổi. cho nên, khuyến cáo chung là bố mẹ nên theo dõi sát chiều cao của bé, nếu thấy tốc độ tăng trưởng dưới từ 4-6cm/năm thì nên đưa bé đi khám ngay.
Nhiều bậc phụ huynh khi thấy con chậm cao, có nếp bổ sung bổ sung canxi cho trẻ. Vậy trong trường hợp nguyên cớ chậm cao do thiếu GH, việc này có mang lại hiệu quả cải thiện nào không thưa bác sĩ?
thực tại, canxi có vai trò rất quan yếu đến sự phát triển của cơ thể ở mọi độ tuổi, đặc biệt là trẻ nhỏ. Trẻ trong thời đoạn phát triển chiều cao nên được bổ sung canxi thiên nhiên từ nguồn thực phẩm (sữa, các chế phẩm từ sữa, đậu nành, các loại rau xanh, cá, hải sản,..), tránh việc tự ý dùng các thuốc canxi tổng hợp nếu không có chỉ định của bác sĩ. Nếu thừa có thể gây quá tải cho thận tăng nguy cơ sỏi niệu quản, sỏi thận; gây ức chế việc kết nạp các chất khác như sắt, kẽm…
Trường hợp trẻ chậm cao do thiếu GH thì cần có phương pháp điều trị ăn nhập chứ không chỉ dựa vào việc bổ sung canxi hay cải thiện dinh dưỡng.
Vậy nếu trẻ chậm tăng trưởng chiều cao do thiếu GH thì có thể điều trị bằng cách nào và hiệu quả ra sao ạ?
Việc phát triển công nghệ tái tổ hợp GH người từ năm 1985 đã giúp cho nhiều đối tượng với nhiều tình trạng thất thường liên hệ đến GH khác nhau có khả năng tiếp cận với điều trị. Đặc biệt là trong những năm gần đây, với công nghệ hiện đại, việc sử dụng thuốc ngày càng dễ dàng, đơn giản hơn, cũng như ít tác dụng phụ.
Trẻ được chẩn đoán chậm tăng trưởng do thiếu GH được chỉ định bổ sung GH khi trẻ từ 4 tuổi trở lên, tốt nhất là điều trị trong khoảng độ tuổi từ 4-13 tuổi. Mục tiêu của việc điều trị này là để thay thế sự thiếu hụt GH cho sự phát triển chiều cao, các hoạt động chuyển hóa và tình trạng sức khỏe nói chung. Sau 3-6 tháng điều trị, trẻ sẽ được đo lại chiều cao và xét nghiệm máu để đánh giá kết quả và chỉnh liều thuốc nếu cần. Trẻ đáp ứng với điều trị sẽ tăng chiều cao từ 8-12cm/năm. Khi đến tuổi dậy thì, trẻ sẽ được đánh giá lại xem có đấu bổ sung GH hay ngưng bổ sung.
Điều trị chậm tăng trưởng bằng GH cần được thực hiện cho trẻ trước tuổi dậy thì
Đề cập đến hormone tăng trưởng, có quan điểm lo ngại về sự an toàn khi dùng lâu dài cho trẻ. thầy thuốc có thể cho ý kiến về vấn đề này?
Các nghiên cứu cho thấy việc điều trị với GH ở trẻ là khá an toàn. Một số ảnh hưởng cấp tính có thể xảy ra như tình trạng đau đầu, đau các khớp, đau cơ (các triệu chứng này thường lành tính, sẽ giảm hoặc biến mất khi giảm liều thuốc hoặc ngưng điều trị).
ngoại giả, trẻ có thể có các phản ứng dị ứng nhẹ như sưng tại vị trí tiêm, nổi mẩn ngứa hoặc phát ban. Tác dụng phụ nghiêm trọng hơn như trượt chỏm xương đùi, vẹo cột sống nặng hơn (trên các trẻ đã có tình trạng vẹo cột sống trước đó) thường rất hiếm gặp và có liên hệ đến các hoạt động thể chất mạnh.
Về lâu dài, đối với các trẻ chậm tăng trưởng đơn côi (GHD, ISS) không kèm các nguyên tố nguy cơ khác, điều trị bằng GH không làm tăng nguy cơ bệnh bạch huyết cầu hay các loại ung thư khác khi so sánh với dân số chung cùng độ tuổi.
Để việc điều trị bằng GH hiệu quả, bệnh nhân cần lưu ý thêm những vấn đề gì thưa thầy thuốc?
Việc tuân thủ đúng và đầy đủ các chỉ dẫn điều trị (thao tác tiêm thuốc, thời kì tiêm, liều lượng thuốc) là rất quan yếu. Ngoài ra, phụ huynh nên đưa trẻ tái khám định kỳ theo hướng dẫn để điều chỉnh thuốc theo đáp ứng tăng trưởng, đánh giá các tác dụng phụ nảy sinh.
Bên cạnh đó, phụ huynh cần kết hợp cho trẻ có các vận động thể chất thích hợp, chế độ dinh dưỡng hợp lý, ngủ sớm và đủ giấc. Điều trị chậm tăng trưởng do thiếu hormone tăng trưởng là một quá trình lâu dài, có thể kéo dài nhiều năm, do đó, cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân đều cần kiên trì, đồng hành trung thành để mang lại kết quả tốt nhất.
Tầm soát chậm tăng trưởng chiều cao cho trẻ thơ trước tuổi dậy thì nhằm giúp phát hiện sớm và theo dõi các thất thường về tăng trưởng chiều cao ở con nít trước dậy thì, đặc biệt do thiếu hormone tăng trưởng. Từ đó giúp các bậc phụ huynh có hướng điều trị sớm cho con em mình để có thể cải thiện chiều cao cho trẻ, đồng thời giúp trẻ tự tin hơn trong cuộc sống sau này.
Qua các năm khai triển chương trình, chúng tôi nhận thấy rằng các bậc phụ huynh ngày càng quan hoài nhiều hơn đến việc theo dõi và nhận diện các rối loạn về phát triển chiều cao của trẻ. ngày càng có nhiều trẻ được ông bà/bố mẹ đưa đến khám về vấn đề phát triển chiều cao từ rất sớm, khi tuổi đời còn nhỏ. Điều này giúp các can thiệp trở thành kịp thời và hiệu quả hơn. Trong năm nay, chương trình dự kiến sẽ khám và tầm soát cho thêm khoảng 300 trẻ.
Nhiều phụ huynh đăng kí tầm soát chậm tăng trưởng chiều cao cho trẻ
Xin cảm ơn bác sĩ về những thông báo hữu dụng!
Chương trình "Tầm soát miễn phí chậm tăng trưởng chiều cao ở con trẻ" tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (468 Nguyễn Trãi, P.8, Q.5, TP.HCM) sẽ diễn ra vào các buổi sáng thứ 7, từ 11/7 - 15/8.
Từ ngày 1/7 - 9/8, phụ huynh có thể gọi điện thoại đăng ký dự chương trình theo hotline 0936 842 665 (từ 8-17 giờ tất thảy các ngày trong tuần).
0 nhận xét:
Đăng nhận xét